1.03 - Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

 
W Ostrowi -
Witold Pilecki
 
 

                    

Jednym z ważniejszych, a zarazem najbardziej pomijanych
i zakłamywanych wydarzeń w XX-wiecznej historii naszej Ojczyzny jest okres Powstania Antykomunistycznego w latach 1944-1963. Informacje o walce i ofierze życia bohaterów konspiracji antykomunistycznej – „Żołnierzy Wyklętych” ciągle jeszcze w zbyt małym stopniu docierają do polskiej młodzieży i osób dorosłych.
 
 
14 lutego 2014 w SP nr 3 uroczystą wystawą o płk Pileckim zainaugurowano szkolne obchody Dnia Żołnierzy Wyklętych. Tuż po feriach  odbędzie się
I szkolny konkurs wiedzy o płk Pileckim. Tematyka – do niedawna "niepopularna"(stąd próżno szukać" wyklętych" w podstawie programowej) jest zwłaszcza na terenie powiatu ostrowskiego dość obszerna i zasługująca na szersze zainteresowanie. Stąd prezentacja postaci W. Pileckiego jest tylko "ułamkiem" wiedzy o tych, którzy ginęli z rąk bądź, co bądź swoich rodaków – przedstawicieli aparatu bezpieczeństwa doby lat czterdziestych i pięćdziesiątych (czyli początków PRL).
Witold Pilecki urodził się w 1901 roku w Ołońcu na północy Rosji – gdzie ojciec – leśnik z zawodu otrzymał posadę rewizora leśnego. Rodzina wywodziła się z Wileńszczyzny z bardzo zasłużonej dla Polski szlachty herbu Leliwa – a jej rodowód sięga XIV w i unii polsko-litewskiej. Za udział w Powstaniu Styczniowym dziadek Witolda został pozbawiony majątku i zesłany na Syberię. Stąd życie na dalekiej północy  ale z dala od władz carskich było dla Juliana i Ludwiki (rodziców Witolda) "propozycją nie do odrzucenia". Szybko okazało się jednak, że dzieci rosną (razem z Witoldem piątka rodzeństwa) a w okolicy brak szkół średnich. Stąd, gdy Witold ukończył 9 lat matka z latoroślami zdecydowała się na powrót do Wilna – cierpiąc trudy samodzielnego wychowywania "gromadki"(ojciec by sprostać finansowo edukacji  dzieci i kosztom życia w Wilnie zmuszony był jeszcze przez kilka lat pozostać w lasach Karelii. Będąc uczniem Witold działał w organizacjach typu harcerskiego takich jak Towarzystwo "Sokół" czy Kółko Samokształceniowe "Narodowcy" by nieco później wstąpić do POW (Polskiej Organizacji Wojskowej).
I wojna światowa przerwała naukę Witolda, ale widzimy go np. w okresie walk o Wilno w 1918 roku, jako dowódcę posterunku w Ostrej Bramie. Po 1918 roku uczęszczał do Gimnazjum im. Lelewela w Wilnie, a egzamin maturalny zdał, jako ekstern przed Komisją dla Byłych Wojskowych przy Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie.
Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku to dla młodego Witolda okres walk
o Grodno i bohaterskie uratowanie 8 żołnierzy poprzez powrót po nich (ryzykując życiem).Następnie aż do 1926 roku pracował, jako sekretarz sędziego w Wilnie. Wspomniana data to powrót do odzyskanego przez rodzinę majątku Sukurcze niedaleko Lidy (obecnie Białoruś). Po podziałach rodzinnych odzyskanego majątku nasz bohater zostaje gospodarzem na 100 ha wraz z folwarkiem.
W sąsiednim majątku Krupa poznaje młodą nauczycielkę Marię Ostrowską z Ostrowi Mazowieckiej. Młodzi biorą ślub w kościele WNMP w Ostrowi (7 IV 1931) i dochowują się potomstwa: syna Andrzeja i córki Zofii. Z oczywistych względów odwiedzają nasze miasto (domek p.Ostrowskich istnieje do dziś sąsiadując z Ogródkiem Jordanowskim a bezpośrednio z torem dla deskorolkarzy – notabene dom mógłby (sugestia piszącego ten tekst do włodarzy ostrowskich) stać się miejskim muzeum z zaakcentowanym kącikiem pamięci W Pileckiego).
Wybuch II wojny światowej to dla W. Pileckiego kampania wrześniowa
a następnie działalność w formacjach ruchu oporu (m.in. współtwórca – 9.IX 1939 Tajnej Armii Polskiej (TAP) – protoplasty późniejszej AK. W 1940 roku Pilecki za wiedzą i zgodą dowództwa daje się pojmać w łapance celem przeniknięcia do obozu zagłady Auschwitz i stworzenia tam ruchu oporu. Po niemal 3 latach ucieka z obozu a jego meldunki stały się dla świata pierwszymi raportami o Holokauście. W powstaniu warszawskim daje się poznać jako bohaterski obrońca tzw reduty Pileckiego (ul. Starynkiewicza) .
Po klęsce powstania jako jeniec wojskowy przebywa w obozie w Murnau. Tam zastaje rotmistrza (awans w lutym 1944) koniec wojny, tam w 1945 r spotyka się z gen. Tadeuszem Borem Komorowskim i gen. Grzegorzem Pełczyńskim by w lipcu 1945 zgłosić się do służby w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Tęsknota za rodziną powoduje jego powrót do kraju w grudniu 1945r.Jako żołnierz dostaje zadanie informowania swoich zwierzchników w Armii Polskiej na Zachodzie o codziennych poczynaniach władz w Warszawie. Szukanie "kontaktów" nie uszło uwadze funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Pilecki zostaje pojmany, osadzony i skazany "za szpiegostwo" na śmierć. Wyrok wykonano, a miejsce pochówku – pozostaje do dziś nieznane. Symboliczna mogiła Pileckiego znajduje się na ostrowskim cmentarzu w grobowcu Ostrowskich i Radwańskich (krewni ze strony żony). Jego postać upamiętniono również w pomniku ofiar lat 1939-56 na ostrowskim cmentarzu.
Imię Witolda Pileckiego nosi popularny "Rubinek" oraz rondo u zbiegu ul.Różańskiej, Warszawskiej ,3 maja i Parkowej. Również jedna z ostrowskich ulic nosi nazwę "Pileckiego"
W skali kraju są to setki ulic, szkół, popiersi i pomników. W 1990 Izba Wojskowa Sądu Najwyższego uniewinniła W. Pileckiego od zarzutów – rehabilitując rzekomego "szpiega”. Witold Pilecki został pośmiertnie odznaczony szeregiem odznak państwowych, w tym najwyższym polskim odznaczeniem Orderem Orła Białego (w 2006 r przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego).We wrześniu 2013 r Minister Obrony Narodowej awansował rtm Pileckiego do stopnia pułkownika. Jeden z historyków brytyjskich zaliczył płk Pileckiego do "pierwszej szóstki" najodważniejszych w II wojnie światowej.
 
Opracował: na podst M. Patricelli  "Ochotnik" i Wiesław .J. Wysocki "Rotmistrz Witold Pilecki 1901-1948" nauczyciel S.P nr 3 Arkadiusz Parzych

 

 

powrót                                  strona główna

 
Ostrów Mazowiecka

Kalendarz